Deze pagina bevat een verklarende woordenlijst welke de terminologie beschrijft van de verschillende begrippen bij uitvaart.

Afscheidsbijeenkomst

Afscheidsbijeenkomt- Dit is een algemene term voor de bijeenkomst van genodigden/gasten die vooraf gaat aan een begrafenis of crematie, dus een uitvaart. Er zijn meerdere termen die gebruikt worden, afhankelijk ook van geloofsovertuigingen.  Bijvoorbeeld (plechtige) afscheidsdienst, afscheidsplechtigheid, uitvaartdienst, uitvaartplechtigheid. Je kunt dus kiezen wel woord het beste passend is en dat maakt het ook weer persoonlijk.

Uiteraard kan een afscheidsbijeenkomst ook georganiseerd worden vóór het overlijden. Dan heeft het een heel ander karakter. Als je daadwerkelijk afscheid neemt van de persoon bij leven zal het afscheid er heel anders uit zien. De plek waar de afscheidsbijeenkomst wordt gehouden kan heel verschillende zijn. Voorbeelden zijn de aula’s van een crematorium, in het uitvaartcentrum, kerken, zalen van horeca ondernemingen, of zelfs buiten in de openlucht.

Afscheidsbijeenkomst en uitvaartplechtigheid

Afscheidsbijeenkomst en uitvaartplechtigheid – Een afscheidsbijeenkomst is een vervangende term voor afscheidsplechtigheid, uitvaartplechtigheid, uitvaartdienst of uitvaartbijeenkomst. Andere woorden zijn crematieplechtigheid of crematiebijeenkomst als daarop daadwerkelijk een crematie volgt, of begrafenisdienst, begrafenisplechtigheid als de bijeenkomst voorafgaat aan het daadwerkelijk begraven.

Het woord uitvaart is een algemene term, en kan volgens de huidige wet op de lijkbezorging alleen inhouden een crematie of een begrafenis.

Een ieder is uiteraard vrij te kiezen welke term het beste past.

Koelplaat, kistopbaring, bedopbaring en opbaar-plateau

Koelplaat, kistopbaring, bedopbaring en opbaar-plateau -, de wijze van opbaringen.

Een koelplaat is een metalen plaat waarop de overledene gelegd wordt. Dit kan ik een bed zijn of onder een kist of onder een opbaar-plateau. Met kist wordt het een kistopbaring genoemd en zonder kist een bedopbaring. De plaat wordt gekoeld door een compact koelapparaat die met een slang aan de plaat vastzit. Het apparaat regelt de temperatuur van de plaat. Deze wijze van koelen is minder intensief dan een koelruimte, maar kan in veel omstandigheden prima volstaan. Zeker als de ruimte waarin de overledene zich bevindt ook koel gehouden kan worden. Het koelen van een overledene is belangrijk vanuit een hygiënisch oogpunt. De meeste mensen vinden het wenselijk dat de overledene nog te zien is de dagen na het overlijden tot de uitvaart. Als het lichaam gekoeld wordt, remt dit de natuurlijke achteruitgang van de lichamelijke conditie van de overledene.

De koelplaat biedt de mogelijkheid de overledene op één plaats te laten staan. Indien er een koelruimte wordt gebruikt (in een uitvaartcentrum), zal de overledene voor elk bezoek uit de koeling gehaald worden en daarna weer teruggeplaatst. In familiekamers of 24-uurskamers en bij thuisopbaringen wordt meestal een koelplaat toegepast.

Het opbaar-plateau is een recht vlak met een klein opstaand randje. Onder het plateau kan er een kistkoeling geplaatst worden. Het effect van opbaren op deze wijze is dat de overledene goed te zien is omdat je niet over de rand van een kist hoeft te kijken. Dus het lichaam is goed te zien en makkelijk te benaderen.

Bepalend in de keuze welke opbaring gekozen wordt is welke mogelijkheden de nabestaanden hebben. Als er in de thuissituatie voldoende plaats is voor de overledene is thuisopbaren een optie. Als er wel de ruimte is, maar de nabestaanden voelen niet de behoefte de overledene thuis te hebben, dan is een uitvaartcentrum of een afscheidshuis een goed plek.

 

Koelruimte

Koelruimte – Een koelruimte is zodanig ingericht dat er een of meerdere overledenen gekoeld kunnen worden. Een mortuarium heeft altijd een koelruimte, evenals de meeste uitvaartcentra. Deze koelruimten zijn speciaal ontwikkeld voor overledenen en worden uitsluitend hiervoor gebruikt. Het koelen van een overledene op deze wijze is het meest intensief.

Het koelen van de overledene wordt gedaan om het lichaam zo goed mogelijk te conserveren tot de dag van de uitvaart. Tussen het moment van overlijden en de uitvaart verstrijken gemiddeld vijf à zes dagen.

Lijkwade

Lijkwade – Een lijkwade is een groot doek van minimaal 3 x 3 meter waar de overledene in gewikkeld kan worden. De lijkwade kan een uitvaartkist vervangen, maar kan ook gebruikt worden met uitvaartkist. Een lijkwade is een omhulsel, meestal van stof, die het lichaam omhult en beschermt. De wet op de lijkbezorging schrijft voor dat er een bescherming moet zijn voor het lichaam tijdens de uitvaart en bij invoering voor crematie en bij het begraven. Dus een uitvaartkist is wettelijk niet verplicht. Een lijkwade wordt vaal gekozen als de aanblik van een kist niet wenselijk is. Maar ook om een intieme sfeer op te roepen direct rond het lichaam.

De wade moet gemaakt zijn van natuurlijke materialen, dus wol, katoen, zijde of linnen. Er zijn veel verschillende wade die handgemaakt worden in vele kleuren. Persoonlijk gebruik ik niet graag de term lijkwade, maar gewoon wade.

Mortuarium

Mortuarium is een uitvaartcentrum zonder opbaar gelegenheid.

Een plaats waar overledenen gekoeld en vaak verzorgd worden en indien gewenst in de kist worden gelegd. Een mortuarium heeft in de regel geen mogelijkheid om nabestaanden en belangstellenden te ontvangen voor een afscheidsbezoek of rouwbezoek. Het is een functionele ruimte, die bedoeld is om overledenen hygiënisch te kunnen verzorgen. Vaak hebben ziekenhuizen deze faciliteit.

Rouwauto

De rouwauto brengt de overledene naar een andere bestemming. Dat kan zijn vanaf de locatie van overlijden naar huis. Of van huis naar een andere locatie voor opbaring. De rouwauto wordt ook nog wel eens lijkauto genoemd, maar die term hoor je niet meer zo vaak.

Als er gesproken wordt over staatsievervoer dan is dat het vervoer van de overledene met of zonder volgauto’s voor nabestaanden op de dag van de uitvaart. Ook voor deze overbrenging wordt een rouwauto gebruikt.

Een rouwauto heeft meestal maar één zitplaats naast de chauffeur. Nabestaanden vragen wel eens om met de chauffeur mee te mogen rijden tijdens een overbrenging of op de dag van de uitvaart. Vaak kan dit georganiseerd worden.

Het is gebruikelijk dat de rouwauto met officiële rouwvlaggen rijdt indien er een overledene vervoerd wordt. De vlaggen worden afgedekt als de rouwauto rijdt zonder overledene.

Vaak houdt het overige verkeer wat in als een rouwauto passeert. Fietsers stappen af en voorbijgangers houden even stil om hun hoofd licht te buigen voor de passerende overledene. Dit als teken van respect. Iemand is ons immers voorgegaan in de dood. Dit doet ons beseffen dat wij allen een keer volgen.

Naast de rouwauto zijn er nog veel meer mogelijkheden voor het vervoer van een overledene. Denkt u bijvoorbeeld aan paard en wagen of paard met rouwkoets, de rouwbus, een bakfiets of motor met zijspan.

Thanatopraxie

Thanatopraxie – Thanatopraxie is een tijdelijke balseming van het menselijk lichaam na overlijden. Feitelijk is het een nieuwe wijze van opbaren. Door de toepassing van thanatopraxie kan de overledene onafhankelijk van de buitentemperatuur zonder koeling opgebaard worden. Ook biedt deze behandeling grote cosmetische voordelen.Het zien van de overledene tijdens het laatste afscheid is voor veel mensen een belangrijk onderdeel in het rouwproces. Verkleuringen en andere ontbindingsverschijnselen zoals geuren en indroging vormen geen belemmering meer bij het afscheid. Door toepassing van thanatopraxie worden blauwe verkleuringen voorkomen. De behandeling kan alleen uitgevoerd worden door een erkende en opgeleide thanathopraxeur en wordt toegepast in daarvoor geschikte verzorgingsruimten.

Uitvaartbijeenkomst, is die term de juiste?

Uitvaartbijeenkomst, de plek waar gasten worden uitgenodigd voor het afscheid van de uitvaart. 

De uitvaartbijeenkomst is een algemene term voor de bijeenkomst van genodigden/gasten die vooraf gaat aan een begrafenis of crematie, dus een uitvaart. Er zijn meerdere termen die gebruikt worden, afhankelijk ook van geloofsovertuigingen. Bijvoorbeeld (plechtige) afscheidsdienst, afscheidsplechtigheid, uitvaartdienst, uitvaartplechtigheid. Je kunt dus kiezen wel woord het beste passend is en dat maakt het ook weer persoonlijk.

Uiteraard kan een afscheidsbijeenkomst ook georganiseerd worden vóór het overlijden. Dan heeft het een heel ander karakter. Als je daadwerkelijk afscheid neemt van de persoon bij leven zal het afscheid er heel anders uit zien. De plek waar de afscheidsbijeenkomst wordt gehouden kan heel verschillende zijn. Voorbeelden zijn de aula’s van een crematorium, in het uitvaartcentrum, kerken, zalen van horeca ondernemingen, of zelfs buiten in de openlucht.

Uitvaartcentrum, rouwbezoek en condoleancebezoek

Uitvaartcentrum, rouwbezoek en condoleancebezoek – Een uitvaartcentrum wordt ook wel rouwcentrum genoemd. Dit is een iets verouderde term. Nieuw is de term afscheidshuis. De functie is hetzelfde. In een uitvaartcentrum wordt de overledene gekoeld, verzorgd en kunnen rouwbezoeken plaatsvinden op afspraak. Het uitvaartcentrum faciliteert de nabestaanden om belangstellenden op afgesproken tijd te ontvangen om afscheid te nemen van de overledene. De nabestaanden kunnen hier al dan niet bij aanwezig zijn. Meestal is er een condoleanceboek dat mensen kunnen tekenen. Daarom wordt een rouwbezoek ook wel condoleancebezoek genoemd. Sommige uitvaartcentra hebben ook een grotere ruimte die gebruikt kan worden voor een afscheidsbijeenkomst.

Uitvaartkist

Uitvaartkist – Voor het woord uitvaartkist werd voorheen ook de term lijkkist gebruikt. Zoals voor overledene ook het lijk werd gezegd. Omdat het zo onpersoonlijk klinkt is men hiervan afgestapt. Tegenwoordig klinkt het niet respectvol om over het lijk te spreken. Uw dierbare wordt vaker gebruikt, of de overledenen. Uitvaartkisten worden ook grafkist en crematiekist genoemd. Er zijn geen verschillen in de uitvoering van graf- en crematiekisten.

Wat is uitvaartverzorging?

Wat is uitvaartverzorging? Het woord ‘uitvaart’ is een vertaling van het latijnse woord ‘exequiae’ en dient te worden verstaan als de optocht van hen die het lijk volgden.

Sinds 1276 is men het woord uitvaart gaan gebruiken voor de hele begafenisplechtigheid, zoals: de optocht van het sterfhuis (de plek waar de persoon is overleden) naar de kerk, de godsdienstige plechtigheid, de optocht van de kerk naar het graf en de beaarding.
Vaak wordt er ook in deze tijd nog gesproken over een begrafenis als het gaat om een crematie. Op 1 april 1914 heeft de eerste crematie plaats gevonden in Nederland in de vorm die we nog steeds kennen. In de 8e eeuw was er sprake van dodenverbranding, maar die vorm van lijkverbranding is met de komst van het christendom geheel verboden.

Dus wat is uitvaartverzorging?

We spreken nu van een uitvaart en dat kan een begrafenis zijn of crematie.
De oude term voor uitvaartondernemer is ‘doodgraver’. Over dit beroep werd en wordt over het algemeen nogal negatief gedacht. Hij (toen waren het nog uitsluitend mannen) is de persoon die, zoals het rijmpje zegt: ”Het liefste steelt wat men bezit”. Ook nu nog ervaren uitvaartondernemers dat ze soms gezien worden als een dief van andermans portemonnee. In het gezegde: ”De een zijn dood is de ander zijn brood”, klinkt nog steeds door dat er een taboe is om als uitvaartondernemer te verdienen.
De voormalige functie van doodgraver, is niet te vergelijken met de huidige functie van een uitvaartverzorging. En er zijn maar weinig uitvaartondernemingen die zelf nog het graf delven.

De geschiedenis van de uitvaart wordt, door alle eeuwen heen, gekenmerkt door een grote mate van verscheidenheid. Uiteraard hebben de verschillende geloofsovertuigingen daarin een belangrijke rol gepeeld. Nu de rol van de kerk vermindert en er mensen met andere culturele achtergronden in Nederland wonen, zie je dat de wijze waarop de uitvaart vormgeven wordt, verandert. De uitvaartondernemer kan niet meer uitgaan van een standaard uitvaart, maar zoekt naar wegen om een uitvaart ‘persoonlijk’ te maken. Persoonlijk wil dan zeggen dat het leven van de overledenen goed zichtbaar en voelbaar wordt gemaakt in het afscheid van de uitvaart.
De functie van uitvaartverzorger of uitvaartbegeleider dient ook nog verklaart te worden. Eigenlijk zijn de uitvaartverzorgers/uitvaartbegeleiders de hedendaagse doodgravers. Zij verzorgen van a tot z dat na overlijden de overledene verzorgd, -gekoeld en in de kist gelegd wordt. De uitvaartbegeleider(ster) bespreekt met de nabestaanden de verwachtingen en wensen ten aanzien van de uitvaart. Vervolgens draagt de uitvaartbegeleider(ster) daar zorg voor en voert het ook uit.Dit in nauwe afstemming met de nabestaanden.
De uitvaartbegeleider kan ook de uitvaartondernemer zijn. Deze laatste kan meerdere mensen in dienst hebben van de uitvaartonderneming.
In tegenstelling tot zo’n 40 jaar geleden zijn er meer vrouwen uitvaartbegeleidster geworden en een uitvaartonderneming begonnen. Niet zo verwonderlijk omdat het begeleiden van nabestaanden rondom de uitvaart vaardigheden vraagt die veel vrouwen goed beheersen. De emotieloze doodgraver met dito gezicht is niet meer van deze tijd. En uiteraard zijn daarin ook de mannelijke uitvaartondernemers en uitvaartbegeleiders meegegroeid.
Er is nu ruime keuze voor (toekomstige) nabestaanden, een uitvaartonderneming te kiezen die bij ze past. Het belang van goed afscheid nemen is groot en daar hoort een uitvaartbegeleider(ster) bij waarin nabestaanden zich naar omstandigheden ‘goed’ bij kunnen voelen.

Contact

Neem contact met ons op.

Not readable? Change text. captcha txt

Begin met typen en kies Enter/Return om te zoeken